تازه‌‌های سایت
خانه >> مشاوره >> مشاوره قضایی در امور کیفری >> جرائم جعل و استفاده از سند مجعول دو جرم مجزا و مستقل از هم می باشند (مشاوره قضایی ۱۳)
مشاوره حقوقی
مشاوره حقوقی

جرائم جعل و استفاده از سند مجعول دو جرم مجزا و مستقل از هم می باشند (مشاوره قضایی ۱۳)

آخرین ویرایش: ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ ، ساعت ۱۱ و ۲۳ دقیقه ق.ظ

سئوال از: آقای حمید

با سلام. بابت جعل و استفاده از سند مجعول از شخصی شکایت کردم و بعد از ۲ سال رای آن را چند روز پیش به من دادند که اعتراض زدم. سرپرست دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه مربوطه هم به آن اعتراض کرد. پرونده من رو فرستادن به دادگاه تجدید نظر استان تهران. حال آیا احتیاج به وکیل دارم یا اعتراض دادستان به جایی میرسد و چقدر طول میکشه تو دادگاه تجدیدنظر؟

رأی دادگاه

در خصوص اتهام متهمان ردیف اول آقای احمد… فرزند… دایر بر جعل و استفاده از سند مجعول و متهم ردیف دوم آقای علیرضا … فرزند… دایر بر معاونت در جعل و استفاده از سند مجعول، مطرح جهت رسیدگی است. با توجه به اوراق و محتویات پرونده از جلمه شکایت شاکی، گزارش نیروی انتظامی، کیفرخواست صادره از طرف دادسرا و اقاریر متهمان در دادسرا و نتیجه تحقیقات معمول و نظر یه کارشناس رسمی دادگستری و نتیجه استعلام از اداره کار، بنابه مراتب فوق دادگاه انتساب بزه های را به متهمان محرز و مسلم می داند، فلذا به استناد ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی حکم به محکومیت متهم ردیف اول به پرداخت ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت و راجع به متهم ردیف دوم به پرداخت جزای نقدی به میزان ۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال در حق صندوق دولت صادر و اعلامم می نماید. رأی صادره حضوری است که ظرف مهلت ۲۰ روز پس از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران می باشد.

رئیس شعبه ۱۱۴۷ دادگاه کیفری ۲ تهران

پاسخ از ما:

در رأی صادره ایراداتی به شرح  ذیل وجود دارد:

اول- نحوه وقوع هریک از جرائم ارتکابی متهم ها، مشخصات سند مجعول، نوع عادی یا رسمی که در میزان مجازات مؤثر است و محل استفاده از آن نامعین است.

دوم-دلایل احصاء شده برای اثبات جرم مبهم است.، چرا که معین نیست «اوراق و محتویات» و مفاد «گزارش نیروی انتظامی» چیست و حاوی چه امری بوده و چگونه وقوع جرائم را ثابت می کند، مفاد کیفرخواست چه می باشد، به ویژه آن که، شکایت شاکی جزء دلایل شکایت محسوب نمی شود بلکه از اسباب شروع به تحقیق است. همچنین به قرار جلب به دادرسی (دادیار یا بازپرس) دادسرا و مفاد آن اشاره ای نشده است.

سو-نظر به این که برابر آراء وحدت رویه شماره ۱۱۸۸ مورخ ۳۰/۳/۱۳۳۶ و شماره ۶۲۴ مورخ ۱۸/۱/۱۳۷۷ هيأت عمومي ديوان عالي كشور، اگر شخصی مرتبک جرائم جعل و استفاه از سند مجعول شود، باید برای هر یک از این اعمال به طور مستقل مجازات تعیین شود، در حالی که با وصف این که دادگاه به هریک از متهم ها، دو اتهام را محرز دانسته است اما به هنگام تطبیق عمل آنان با قانون مجازات اسلامی، تنها به استفاده از سند مجعول هر دو را محکوم نموده است! به این ترتیب، نسبت به متهم ردیف اول اتهام جعل را مورد حکم قرار نداده است.

چهارم-با توجه به این که برابر ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، تعدد جرائم تا سه جرم از اسباب تشدید محسوب بوده که دادگاه باید مجازات هریک از جرائم را به حداکثر مجازات قانونی تعیین و دستور اجراء یکی از آنها را به نحو ترتب صادر کند، تا اگر اجرای یکی از آن ها منتفی شود، مجازات دیگر اعمال شود، حال آن که، در پرونده شما این مقرره قانونی رعایت نشده است به این نحو که، علیرغم این که دادگاه در مقدمه رأی برای هر دو متهم دو اتهام را ذکر کرد و آنها را محرز دانسته است اما هر دو متهم را تنها به استفاده از سند مجعول محکوم نمود!. در حالی که می بایست متهم اول را به علت ارتکاب جرم جعل و متهم دوم را به جهت ارتکاب جرم معاونت در جعل با استناد به ماده ۱۲۶ و بند «ت» ماده ۱۲۷ قانون ذکرشده هم محکوم می کرد و به لحاظ تعدد هم برای هریک از جرائم آنان حداکثر مجازات قانونی را تعیین می نمود و دستور اجرای تنها یکی از مجازات های شدید را صادر می کرد تا در صورتی که انتفاء اجرای مجازات یکی از جرائم، مجازات شدید دومی اجراء شود. ضمناً به جهت این که نوع سند مجعول از جهت عادی یا رسمی مشخص نیست، نمی توان عنصر قانونی آن را ذکرکرد.

بنابه‌مراتب، رأی دادگاه بدوی به لحاظ ایرادات اساسی به ویژه در بندهای سوم و چهارم پیش‌گفته، در دادگاه تجدیدنظر نقض و رأی قانونی صادر خواهدشد. در نتیجه شما نیاز به انتخاب وکیل دادگستری ندارید، مضافاً این که سرپرست دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه مربوطه نیز از باب صدور رأی خلاف قانون اقدام به اعتراض نموده‌است که پشتوانه خوبی برای اعتراض شما نیز می‌باشد و تأثیر آن بیشتر از دخالت وکیل در پرونده خواهدبود.

مدت زمان رسیدگی به یک پرونده در دادگاه تجدیدنظر استان، بستگی به حجم پرونده، تعداد طرفین و به ویژه تراکم پرونده‌های ارجاعی به شعبه مرجوع الیه دارد. از آنجایی که دادگاههای تجدیدنظر استان از زمان تصویب قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ ملکف به تعیین وقت رسیدگی برای هر پرونده شدند، رسیدگی پرونده‌ها در این مرجع مدت زمانی بیشتری نسبت  به قبل از قانون فوق طول می‌کشد، در حالی که قبل از این قانون، این دادگاهها تنها برای پرونده هایی که نیازمند وقت رسیدگی بود، تعیین وقت می نمودند ولی حال قانوناً مکلفند برای تمامی پرونده‌های ارجاعی این امر را رعایت کنند که این از نواقص قانونگذاری مقنن ماست!

پیشنهاد ما: با بهره گیری از پاسخ حاضر و استناد به آراء وحدت رویه و ماده قانونی ذکرشده، پیرو اعتراض قبل خود، لایحه تکمیلی خطاب به ریاست شعبه تجدیدنظر نوشته و تقاضای نقض رأی بدوی و صدور رأی مطابق با قانون را نمایید.

منبع: قضاوت آنلاین

امتیاز 1امتیاز 2امتیاز 3امتیاز 4امتیاز 5 (شما از 1 تا 5 چه امتیازی به مطلب می‌دهید؟)
Loading...

لینک کوتاه مطلب http://www.ghazavatonline.com/?p=21375

درباره ی علیرضا مرادی

کارشناس ارشد حقوق خصوصی، با پیشینه‌ی قضایی و عضو گروه تحریریه قضاوت آنلاین که در نظر دارم دانش و تجربیات قضایی خود را به همراه نتایج مطالعات مفید دیگر با کاربران به اشتراک گذارم. بزرگان گفته اند: «ارزش دانش هر شخص به شمار خوانندگان آن است.»

۶ دیدگاه

  1. با سلام
    یک سؤال داشتم. مطلب شما در خصوص جعل و استفاده از سند مجعول که دو جرم مستقل می باشد، اما استفاده از سند مجعول از زمره جرایم آني هست یا از جرایم مستمر؟ لطفا با مستند و مستدل قانونی پاسخ دهید.

  2. با درود

    مقدمتاً‌ باید اشاره شود که در قوانین جزایی، در خصوص سئوال شما و نیز تعاریف جرائم ذکرشده در آن نصی وجود ندارد. لاجرم باید به دکترین حقوقی و رویه قضایی مراجعه کرد.

    دکترین حقوقی، جرائم را از جهت عناصر مادی به جرائم آنی، مستمر و استمرار یافته تقسیم می‌نمایند که مهمترین کاربرد آن در تعیین محل وقوع جرم برای تمییز صلاحیت مرجع جزایی اعم از دادسرا و دادگاه، تعدد و تکرار جرم و نیز مرور زمان است. دکترین مزبور جرائم فوق را به شرح زیر تعریف نموده‌اند:

    جرم آنی: عبارت از جرمی است که به فاصله کوتاهی ارتکاب می شود، مثل جرم سرقت.

    جرم مستمر: عبارت از جرمی است که برای مدتی دوام داشته باشد، مانند توقیف غیرقانونی شخص.

    جرم حمعی متحدالمقصد: « جرمی که حاوی یک سلسله اعمال متوالی است که فرد فرد و مجموعه آن هریک جرم تلقی می شود. مانند سرقت ده تخته فروش از انبار یک فروشگاه که به تعداد ده بار صورت می گیرد. امری که موجب وحدت آن اعمال می گردد، این است که تمام آن‌ها از نیت واحد سرچشمه گرفته‌ و در موقع ارتکاب اعمال متوالی مذکور، وحدت مقصد مباشر جرم وجود دارد. جرم جمعی متحدالمقصد را «جرم استمرار یافته» یا «مکرر» نیز نامیده‌اند. این جرم در حقیقت همان جرم آنی است که خصوصیت جرم مستمر را پیدا می‌کند. از نظر دکترین حقوقی، جرم جعل از جرائم آنی و جرم استفاده از سند مجعول در زمره جرائم استمرار شناخته شده‌است.

    رویه قضایی، در این که جرم جعل از جرائم آنی است، اتفاق نظر وجود دارد اما در خصوص این که جرم استفاده از سند مجعول، جرم آنی است یا مستمر و یا استمرار یافته، اختلاف نظر است. به اعتقاد ما، علت را باید در عدم آشنایی برخی قضات با تعاریف دقیق جرائم ذکرشده و تفاوت هریک از آنها با یکدیگر جسجوکرد، به ویژه در پاره ای از جرائم که تمییز آن از پیچیدگی و دشواری زیادی برخوردار بوده و نیازمند آشنایی با دکترین حقوقی و تحلیل حقوقی صحیح موضوع است، در غیر این صورت، منجر به برداشت ناصواب خواهدشد. رویه قضای غالب و صحیح آن است که، جرم استفاده از سند مجعول در زمره جرائم آنی ولی استمرار یافته است.

    در ارتباط با سئوال شما، برای مشاهده نمونه از رأی گروه اقلیتی از قضات که نظر دارند جرم استفاده از سند مجعول، «جرم آنی» است به اینجا مراجعه نمایید. در روزهای آتی رأیی که حاوی نظر گروه دوم و غالب آنان با استدلال‌های قوی و مثال‌زنی از دادگاه بدوی و خاصه دادگاه تجدیدنظر است که می تواند جزء نمونه آراء برگزیده پژوهشگاه قوه قضاییه قرارگیرد، منتشر خواهد شد که به مجرد انتشار، مراتب در همین بخش اعلام تا به صورت خودکار از طریق ایمیل به شما اطلاع رسانی شود.

  3. سلام وقت بخیر
    اینجانب حمید سوال مطرح شده بالا از جانب من بوده و شما مدیریت محترم سوال من را با حوصله و بسیار دقیق جواب دادید که جای تقدیر و تشکر فراوان دارد.
    هم اکنون طبق گفته شما پرونده از دادگاه تجدید نظر به علت نقص عودت داده شده و میخواستم بپرسم حال چه اتفاقی یرای پرونده خواهد افتاد و نیز برگه رای تجدید نظر نیز برای شما در تلگرام ارسال نمودم لطفا بفرمایید تعدد مادی جرم چیست ممنون از وقتی که میگذارید.

  4. با درود
    ۱- با توجه به ارسال تصمیم دادگاه تجدیدنظر، به اعتقاد ما، بخشی از ایراد نخست این دادگاه به رأی دادگاه بدوی در صدور رأی تصحیحی وارد نیست زیرا در صدور رأی بدوی سهو قلمی واقع نشده است تا رفع شود اما از این جهت که نسبت به اتهامات دیگر و رعایت مقررات تعدد جرم اتخاذ تصمیم نگردیده و نیز سایر موارد نقص، وارد می باشد.
    ۲-با عنایت به این که تصمیم دادگاه بدوی در رفع نقص اعلامی مرجع تجدیدنظر را ارسال ننمودید، در شرایط فعلی برای ما مشخص نیست که آیا دادگاه بدوی موارد نقص اعلام شده را بدرستی رفع نموده یا خیر. در هر صورت، اگر دادگاه بدوی مطابق اعلام نظر دادگاه تجدیدنظر اقدام کرده باشد، حکم صادره تأیید می شود و الا ممکن است برحسب مورد، موجب اعاده مجدد پرونده برای رفع نقص و یا صدور رأی در همان دادگاه تجدیدنظر شود.
    ۳- شرح قواعد تعدد جرم در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ پیچیده بوده و در این مجال میسر نیست اما در حد کوتاه اشاره می شود که منظور همان مواردی است که در بندهای سوم و چهارم پاسخ قبل بیان شد.
    مقصود از تعدد مادی این است که فردی عنصر مادی هریک از جرائم موضوع قوانین جزایی را بطور مستقل انجام دهد. مثلاً در پرونده شما،احمد در یک زمان عمل مادی جرم جعل را انجام داد و در زمان دیگر، عمل مادی جرم استفاده از سند مجعول را و همچنین علیرضا، در یک زمان به احمد در جعل سند کمک کرد و در نتیحه عمل مادی جرم معاونت در جعل را انجام داد و در زمان دیگر عمل مادی جرم استفاده از سند مجعول را انجام داد. اگر دقت کرده باشد، هریک از اعمال جرم اول این متهم ها، مستقل از جرم دوم آنان است.
    مراد از تعدد معنوی، فرد مرتکب، یک عمل مادی انجام می دهد اما این عمل می تواند عمل مادی دو یا چند جرم باشد. مثلاً فردی با استفاده از یک سند مجعول، از شخص دیگری کلاهبرداری می کند. متهم یک عمل مادی استفاده از سند مجعول را برای کلاهبرداری انجام داد اما این عمل قابل انطباق با دو جرم، یکی استفاده از سند مجعول و دیگری کلاهبرداری است. همیشه تشخیص مورد به سادگی میسر نیست و اصولاً در تشخیص این موارد اختلاف نظر قضایی وجود دارد و رویه واحد نیست.
    باید در اعمال قواعد تعدد جرم، دقت شود که ارتکاب جرمی که نتایج متعدد دارد و یا جرم جمعی متحدالمقصد که در پاسخ به سئوال آقای vakilim بیان شده است، جزء تعدد جرم محسوب نکرد.

  5. درود فراوان
    هنوز دادگاه بدوی نقص را تصحیح نکرده و رایی که دادگاه تجدیدنظر گرفته بابت نقص را در تلگرام برایتان فرستادم ممنون

  6. با سلام
    با توجه به جهات نقصی که دادگاه تجدیدنظر بیان نمود، دادگاه بدوی باید برای رفع نواقص قسمت نخست، رأی جدید صادر کند که ناگزیر این رأی به طرفین پرونده ابلاغ می شود. در صورت ابلاغ، می توانید تصویری را از آن را ارسال کنید تا بررسی و اعلام شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *