خانه >> مقررات >> مقررات کیفری >> بخشنامه‌های رئیس قوه در امور کیفری >> اعمال مجازات جايگزين حبس براي پزشكان
آیت الله صادق آملی لاریجانی

اعمال مجازات جايگزين حبس براي پزشكان

بخشنامه شماره ۹۰۰۰/۸۶۷۵/۱۰۰ مورخ ۱۳۹۳/۲/۱۶ رئیس قوه قضاییه به مراجع قضايي سراسر كشور

از آنجا كه قانونگذار در فصل نهم قانون مجازات اسلامي مصوب ۱/۲/۱۳۹۲ مجازات هاي جايگزين حبس را تصويب و ابلاغ نموده، ضرورت دارد قضات دادگاهها در رسيدگي به جرائم پزشكي، نظر به حساسيت مشاغل پزشكي و با ملاحظه جايگاه متهم، دفعات يا كيفيت ارتكاب، قصد و نيت احسان به بيمار و ساير جهات مخففه، در صورتي كه قتل غيرعمد به واسطه بي احتياطي يا بي مبالاتي با به سبب عدم رعايت نظامات واقع شود، در تعيين كيفر با رعايت فصل نهم قانون مذكور به ويژه مواد ۶۴، ۶۸، ۷۰، ۸۳، ۸۵، ۸۶ [۱]حسب مورد از مجازات جايگزين حبس از نوع جزاي نقدي و يا دوره مراقبت استفاده نمايند. بديهي است با تصويب آيين نامه موضوع ماده ۷۹ قانون مذكور، امكان استفاده از خدمات عمومي رايگان نيز فراهم خواهد گرديد.

صادق آملي لاريجاني

مجازات های جایگزین حبس در مواد ۶۴ الی ۸۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱/۲/۱۳۹۲ کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس بیان گردیده است. از منظر مقام قضایی دادگاه می توان مجازات جایگزین حبس را به دو دسته اختیاری (ماده ۶۷) و اجباری تقسیم بندی کرد که نوع دوم خود به سه نوع اجباری مشروط (۶۶)، اجباری مطلق (مواد ۶۹ و ۶۵) و اجباری مطلق مشروط (۶۸) تقسیم می شود. در رابطه با ماده ۶۷ قانون مجازات اسلامی که استفاده از یک یا دو نوع از انواع مجازات های جایگزین حبس موضوع ماده ۶۴ این قانون با رعایت ماده ۶۶ این قانون از اختیارات دادگاه دانسته است، در این که آیا بخشنامه صرفاً تأکیدی بر حکم قانونی دارد یا الزام قضات به اجرای آن نسبت به پزشکان، دو برداشت می تواند نمود. چنانچه مفاد آن را تنها تأکیدی بر اختیار قضایی قضات در ماده ۶۷ قانون بدانیم در آن صورت، صدور آن تنها توجه دادن قضات به مجازات جایگزین حبس و عندالاقتصاء اعمال این مجازات نسبت به پزشکان است که منافاتی با قانون نخواهد داشت اما اگر با عنایت به سیاق نگارش منطوق بخشنامه و عبارات “ضروت دارد، استفاده نماید” که می تواند از آن افاده الزام را استنباط نمود، آن را جنبه الزامی برای قضات بدانیم، در این صورت با ماده فوق مغایریت پیدا خواهد نمود، چه آن که اعمال مجازات جایگزین حسب از اختیارات قضایی قضات محوسب شده و نتوان محاکم را به اعمال آن نسبت به دسته خاصی از متهمین آن هم به صورت حصرِ نوع مجازات جایگزین حبس، ملزم نمود. به نظر ما بخشنامه منصرف از مجازات جایگزین اختیاری باشد.

زیرنویس:

[۱]– از قانون مجازات اسلامي مصوب ۱/۲/۱۳۹۲ کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی :

ماده ۶۴- مجازات‌های جایگزین حبس عبارت از دوره مراقبت، خدمات عمومی رایگان، جزای نقدی، جزای نقدی روزانه و محرومیت از حقوق اجتماعی است که در صورت گذشت شاکی و وجود جهات تخفیف با ملاحظه نوع جرم و کیفیت ارتکاب آن، آثار ناشی از جرم، سن، مهارت، وضعیت، شخصیت و سابقه مجرم، وضعیت بزه‌دیده و سایر اوضاع و احوال، تعیین و اجراء می‌شود.

تبصره- دادگاه در ضمن حکم، به سنخیت و تناسب مجازات مورد حکم با شرایط و کیفیات مقرر در این ماده تصریح می کند. دادگاه نمی‌تواند به بیش از دو نوع از مجازات‌های جایگزین حکم دهد.

ماده ۶۸- مرتکبان جرائم غیرعمدی به مجازات جایگزین حبس محکوم می‌گردند مگر اینکه مجازات قانونی جرم ارتکابی بیش از دو سال حبس باشد که در این صورت حکم به مجازات جایگزین حبس، اختیاری است.

ماده ۷۰- دادگاه ضمن تعیین مجازات جایگزین، مدت مجازات حبس را نیز تعیین می کند تا درصورت تعذر اجرای مجازات جایگزین، تخلف از دستورها یا عجز از پرداخت جزای نقدی، مجازات حبس اجراء شود.

ماده ۸۳- دوره مراقبت دورهای است که طی آن محکوم، به حکم دادگاه و تحت نظارت قاضی اجرای احکام به انجام یک یا چند مورد از دستورهای مندرج در تعویق مراقبتی به شرح ذیل محکوم می‌گردد:

الف- در جرائمی که مجازات قانونی آنها حداکثر سه ماه حبس است، تا ششماه

ب- در جرائمی که مجازات قانونی آنها نود و یک روز تا شش ماه حبس است و جرائمی که نوع و میزان تعزیر آنها در قوانین موضوعه تعیین نشده است، شش ماه تا یک سال

پ- در جرائمی که مجازات قانونی آنها بیش از شش ماه تا یک سال است، یک تا دو سال

ت- در جرائم غیرعمدی که مجازات قانونی آنها بیش از یک سال است، دو تا چهار سال

ماده ۸۵- جزای نقدی روزانه عبارت است از یک هشتم تا یک چهارم درآمد روزانه محکوم که بهشرح زیر مورد حکم واقع می‌شود و با نظارت اجرای احکام وصول می‌گردد:

الف- جرائم موضوع بند(الف) ماده(۸۳) تا یکصد و هشتاد روز

ب- جرائم موضوع بند(ب) ماده(۸۳) یکصد و هشتاد تا سیصد و شصت روز

پ- جرائم موضوع بند(پ) ماده(۸۳) سیصد و شصت تا هفتصد و بیست روز

ت- جرائم موضوع بند(ت) ماده(۸۳) هفتصد و بیست تا هزار و چهارصد و چهل روز

تبصره- محکوم موظف است در پایان هر ماه ظرف ده روز مجموع جزای نقدی روزانه آن ماه را پرداخت نماید.

ماده ۸۶- میزان جزای نقدی جایگزین حبس به شرح زیر است:

الف- جرائم موضوع بند(الف) ماده(۸۳) تا نه میلیون (۹٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال

ب- جرائم موضوع بند(ب) ماده(۸۳) از نه میلیون(۹٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال تا هجده میلیون(۱۸٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال
پ- جرائم موضوع بند(پ) ماده(۸۳) از هجده میلیون(۱۸٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال تا سی و شش میلیون(۳۶٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال
ت- جرائم موضوع بند(ت) ماده(۸۳) از سی و شش میلیون(۳۶٫۰۰۰٫۰۰۰)ریال تا هفتاد و دو میلیون (۷۲٫۰۰۰٫۰۰۰) ریال

منبع: قضاوت آنلاین به نقل از روزنامه رسمی

درباره ی علیرضا مرادی

با سلام، قاضی دادگستری تهران و عضو گروه تحریریه قضاوت آنلاین که در نظر دارم دانش و تجربیات چندین ساله قضایی خود را به همراه مطالعات مفید دیگر، با کاربران به اشتراک گذارم. بزرگان گفته اند «ارزش دانش هر شخص به شمار خوانندگان آن است».

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً به معادله ریاضی پاسخ صحیح دهید. محدوديت زماني آزار دهنده است.لطفاً کد امنيتي را مجدد بازگذاري کنيد.