خانه >> بیوگرافی >> زندگی نامه قضات ایرانی >> زندگی نامه محمد سروری
محمد سروری

زندگی نامه محمد سروری

قديمي ترين وزير دادگسرتي ايران که در ۷۷ سال قبل مسئول وزرات دادگستري بود.

محمد سروري فرزند حاج آقا شيخ مهدي از روحانيون و پيشنمازان معروف تهران، بين سالهاي ۷۴-۱۲۷۰ (ش) در محلات مركزي تهران و منطقه ملك آباد به دنيا آمد. وي پس از اتمام تحصيلات مقدماتي نزد پدر و حوزه‌هاي علميه تهران و طي دوره‌هاي عالي علوم اسلامي و فقه و اصول، وارد مدرسه عالي علوم سياسي شد و پس از به پايان رساندن اين دوره، به فرانسه رفت و ضمن تكميل تحصيلات عالي به كارآموزي در دادگاه‌هاي آن كشور پرداخت.

سروري و چهار برادر ديگر وي، هر يك نام خانوادگي جداگانه‌اي برگزيدند و به همين دليل آقاي ملك آبادي (قاضي اسبق و رئيس محكمه شرع تهران)، دكتر عبدالحسين علي آبادي (دادستان كل پيشين كشور) و آقاي اسدالله ناظري و حاج شيخ هدايت، برادران ايشان هستند.

آقاي سروري در سال ۱۲۹۳ (ش) به عدليه پيوست و به عنوان وكيل عمومي در محكمه بدايت آغاز به كار كرد. ديگر عناوين شغلي او عبارتند از: وكيل عمومي پاركه، معاون مدعي العموم بدايت، كفيل مدعي العموم محاسبات، كفيل مدعي العموم ديوان محاكمات ماليه، مدعي العموم ديوان جزاي كاركنان دولت، دادستان تهران، رئيس هيئت نمايندگان معاملات دولتي در بروكسل و وين و معاون وزارت دادگستري منصوب شدند.

محمد سروري در زمان رضا خان در سال ۱۳۱۸ (ش) در کابينه دکتر احمد متين دفتري به وزرات دادگستري منصوب گرديد و قريب به دو سال با عنوان کفالت، سرپرست وزارت عدليه بود. او بعد از شهريور ۱۳۲۰ نيز چندبار وزير دادگستري شد و آخرين بار که وزير دادگستري شد سال ۱۳۲۶ بود. نامبرده در نخستين دوره انتخابات مجلس سنا به عنوان سناتور انتخابي مردم تهران برگزيده شد و مقارن با ايام ملي شدن صنعت نفت، به عضويت هيئت مختلط نفت انتخاب شد. اين هيئت وظيفه نظارت بر اجراي قانون خلع يد و تشكيل شركت ملي نفت ايران را بر عهده داشت. سروري در تنظيم لوايح دفاعي ايران در دادگاه لاهه شركت فعال داشت.

محمد سروري در دو نوبت نيز رياست ديوان عالي کشور را برعهده داشت. یک بار در سال ۱۳۳۱ (ش) از سوي دكتر محمد مصدق به رياست ديوان عالي كشور برگزيده شد تا با همكاري شيخ عبدالعلي لطفي وزير دادگستري و با استفاده از اختيارات قانوني مكتسبه مرحوم دكتر مصدق اقدام كند. نامبردگان توانستند در زمينه تامين استقلال قوه قضائيه و سلب حق عزل و نصب قضات از وزير دادگستري، اعاده قضات دانشمند و متقي به خدمت قضايي و انحلال دادگاههاي اختصاصي از جمله دادرسي ارتش گامهاي مهمي بر داشتند. بار دوم در سال ۱۳۳۵ بود که گلشائيان وزير دادگستري از مجلس براي تصفيه دادگستري اختياراتي گرفته و سپس به انحلال ديوان کشور اقدام کرد و در ديوان عالي جديد، سروري را مجدداً مقام رياست ديوان داد. وي اين بار قريب به ۱۱ سال رئيس ديوان عالي تميز بود.

سروري در كنار مشاغل دولتي و قضايي، در امور خيريه و نوع دوستانه از پيشگامان بود و به اين امر علاقه قلبي داشت و در تاسيس و اداره بيمارستان مسلولين (ابوحسين) كوشش بسيار و خدمات ارزنده‌اي كرد، تا حدي كه به پاس خدماتش محلي به نام (تالار سروري) در اين مركز نام گذاري شد.

سروري در سالهاي ۱۳۲۷، ۱۳۴۱ و ۱۳۵۷ (ش) پيشنهاد نخست وزيري شاه را نپذيرفت و در سال ۱۳۴۸ (ش) نيز مقام «مشاور كل» را رد كرد و همواره به حفظ استقلال شخصيت خود اهتمام ورزيد. وی در سال ۱۳۴۶ به علت رسيدن به سن تقاعد (۷۵ سالگي) بازنشسته شد و پس از بازنشستگي (از رياست ديوان عالي كشور) از قبول هرگونه شغل و سمت دولتي خودداري كرد و ايام فراغت را به مطالعه و كوه‌نوردي پرداخت. نامبرده تا چند سال پس از انقلاب اسلامي در تهران اقامت داشت. سپس براي درمان به خارج از كشور مسافرت كرد و تحت مراقبت فرزندش دكتر پرويز سروري پزشك حاذق به درمان پرداخت. سرانجام در سال ۱۳۶۹ (ش) در سن ۹۹ سالگي پس از عمري پرتلاش و توأم با درستي و دفاع از عدالت و خوشنامي و برخورداري از احترام ميان قاطبه اعضاي جامعه قضايي كشور، در حالي که از دو چشم نابينا بود در آمريکا بدرود حيات گفت.

منابعمجله عماد، شماره ششم، سال سوم و مباركيان، عباس، چهره ها در تاريخچه نظام آ موزش عالي حقوق و عدليه نوين، چاپ اول، انتشارات پيدايش، تابستان ۱۳۷۷.

درباره ی علیرضا مرادی

با سلام، قاضی دادگستری تهران و عضو گروه تحریریه قضاوت آنلاین که در نظر دارم دانش و تجربیات چندین ساله قضایی خود را به همراه مطالعات مفید دیگر، با کاربران به اشتراک گذارم. بزرگان گفته اند «ارزش دانش هر شخص به شمار خوانندگان آن است».

مطلب پیشنهادی

میرزا محمد جوان معروف به عادل الدوله

زندگی نامه میرزا محمد جوان معروف به عادل الدوله

قضاوت آنلاین: محمد جوان، با درجه اجتهاد از قضات نامدار عدليه و دادگستري نوين و نمونه يك قاضی نيكنام و دقيق و متعهد بود، تا حدی كه لقب عادل الدوله به وی اعطا شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً به معادله ریاضی پاسخ صحیح دهید. محدوديت زماني آزار دهنده است.لطفاً کد امنيتي را مجدد بازگذاري کنيد.