خانه >> بیوگرافی >> زندگی نامه اساتید حقوق ایرانی >> زندگی نامه سید محمد فاطمی قمی
سید محمد فاطمی قمی

زندگی نامه سید محمد فاطمی قمی

سيد محمد فاطمي، فرزند حاج ميرزا سيد حسين، يكي از چهره‌هاي مشهور تاريخ اخير ايران و از جمله قضات عالي قدر و علما و فقها و شريعتمداران مجتهد بود. او يكي از اعضاي كميسيون و انشاء كننده قانون مدني ايران و بسياري از قوانين ديگر به شمار مي‌آمد و تا انتهاي عمر همواره منشأ خدمات علمي و فرهنگي بود.

سيد محمد فاطمي در اول برج حمل ۱۲۵۲ (ش) در شهر مقدس قم به دنيا آمد. تحصيلات و معلومات خود را نزد پدر و علماي حوزه‌هاي علميه قم شروع كرد و در علوم عقليه، ادبيات فارسي، ادبيات عربي، فقه و اصول اسلامي، حكمت، منطق و رياضيات، تبحر يافت و به درجه اجتهاد رسيد.

در شانزدهم صفر سال ۱۳۲۸ (هـ . ق) برابر با بيستم قوس ۱۲۸۸ (ش) در حالي كه مشغول تدريس در حوزه‌هاي علميه بود، به حكم وزير عدليه وقت (حسن پيرنيا) براي خدمت قضايي به عدليه دعوت شد. او در آغاز سال ۱۲۸۸ (ش) رياست شعبه دوم محكمه بدايت حقوق را بر عهده گرفت. ديگر سمتهاي قضايي او عبارتند از : عضو (معاون) محكمه استيناف (۴ ثور ۱۲۹۱)، رياست شعبه استيناف (۱۶ قوس ۱۲۹۲)، مشاور محكمه تميز (۱۲ قوس ۱۲۹۷)، مستشار ديوان عالي تميز (۲۷ ثور ۱۳۰۰)، رياست شعبه ديوان عالي تميز با رتبه ۷ قضايي (۱۵/۳/۱۳۰۵)، رياست كل استيناف تهران (۵/۲/۱۳۰۶) ، رياست شعبه ۴ ديوان عالي تميز (۲۹/۱/۱۳۰۷)، رياست شعبه ۴ ديوان عالي تميز (۱۲/۱۱/۱۳۱۰)، رياست شعبه اول، دوم و چهارم ديوان عالي تميز (در سالهاي ۱۳۱۷-۱۳۱۶)، عضويت درشوراي عالي ثبت (۱/۸/۱۳۱۷)، عضويت در كميسيون ترفيع قضايي (تا سال ۱۳۲۴)

در سال ۱۳۰۷ (ش) براساس دعوت و امريه وزارت عدليه، در كنار تني چند از شخصيت هاي ديني و قضايي همچون: حاج سيد نصرالله تقوي (سادات اخوي)، سيد محسن صدر (صدرالاشراف)، سيد مصطفي عدل (منصور السلطنه)، حاج ميرزا محمدرضا ايرواني (غروي) و عده‌اي ديگر كه اعضاي كميسيون تهيه و تدوين قانون مدني بودند، مستقيماً زير نظر علي اكبر داور (۷-۱۳۰۵ ش) بند بند قانوني كنوني را با زحمت و دقت فراوان به رشته تحرير درآورد.

سيد محمد فاطمي، در كنار مشاغل قضايي، به تدريس در مدرسه عالي علوم سياسي و مدرسه عالي حقوق مي‌پرداخت و علاوه بر تدريس حقوق اسلامي و فقه و اصول، حقوق ثبت اسناد و املاك را نيز تدريس مي‌كرد. او براساس سنت «زكاه العلم نشره» به مدت ده سال از ۱۳۱۰ تا ۱۳۲۰ به تدريس در دانشكده معقول و منقول مشغول بود و تبرعاً به ارائه دروس مي‌پرداخت.

فاطمي، فرزندي نداشت و پيش از مرگ، تمام اندوخته خود را وقف خدمات عمومي و ساختن بيمارستان در شهر قم كرد. در طول خدمت، يكي از قضات شريعتمدار محترم و نافذ القول و سرشناس عدليه بود و طي بيست سال اول خدمت، حتي يك روز مرخصي نگرفت. كم سخن مي‌گفت و مرد عمل بود. شيوه نگارش و انشاي حقوقي او زبانزد خاص و عام بود. نمونه اين نوع نگارش را مي‌توان در جلد اول قانون مدني مشاهده كرد. در تدوين كتاب «فرهنگ كاتوزيان» كه فرهنگي عربي به فارسي است، همكاري علمي موثري با شيخ محمد علي تهراني كاتوزيان داشت. از ديگر آثار تاليفي او، ترجمه به فارسي متن عربي كتاب «اسلام و انديشه‌ها» نوشته هانري دو كاستري است كه توسط زعلول پاشا از متن اصلي به عربي ترجمه شده بود.

سيد محمد فاطمي، در بيست و هشتم مردادماه ۱۳۲۴ (ش) پس از سي و شش سالگي خدمت قضايي و علمي به جامعه ايران، بر اثر بيماري و در سن ۷۳ سالگي بدرود حيات گفت. پيكرش در قبرستان شيخان قم به خاك سپرده شده است.

منبع: مبارکیان، عباس، چهره ها در تاریخچه نظام آموزش عالی حقوق و عدلیه نوین، چاپ اول، انتشارات پیدایش، تابستان ۱۳۷۷

درباره ی مدیر سایت

دانشجوي کارشناسي ارشد حقوق خصوصی و علاقمند به فناوري اطلاعات و ارتباطات. از زمان آشنایی با فضای مجازی، مشاهده سایت های حقوقی و معایب آنها؛ تصمیم داشتم تا وب سایت حقوقی آموزشی با قابلیت دانلود رایگان انواع فایل های صوتی، ویدیویی،کتب الکترونیکی و ... که فاقد آن ایرادات باشد را تأسیس نمایم که به لطلف خدا در سال گذشته میسر شد. بخش های مختلف سایت به مرور تکمیل خواهد شد به نحوی که مطالب آن حوزه های مختلف حقوقی را در برداشته و بتواند نیازهای متنوع کاربران را پوشش دهد.«تا چه قبول افتد و چه در نظر آید»

مطلب پیشنهادی

احمد متین دفتری

زندگی نامه دکتر احمد متین دفتری

قضاوت آنلاین: دکتر احمد متین دفتری صاحب پایان نامه «کلید استقلال اقتصادی، الغای کاپیتولاسیون در ایران»، دومین وزیر دادگستری و از مدونین چند قانون در ایران است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفاً به معادله ریاضی پاسخ صحیح دهید. محدوديت زماني آزار دهنده است.لطفاً کد امنيتي را مجدد بازگذاري کنيد.