خانه » کشکول » خاطرات دیگر » استثنای یک قانون
خاطره
خاطره

استثنای یک قانون

قضاوت آنلاین: آقای دکتر رحیمی – رئیس اسبق شعبه ۱۱۴۱ دادگاه جزایی، دادستان، بازپرس ویژه اختلاس و ارتشاء، دانشجوی سال آخر دکترای جرم شناسی و مدرس دانشگاه، در یادداشتی به قضاوت‌آنلاین، خاطره‌ی دوره دانشجویی و همکلاسی خود با دکتر محمد شکیبی‌تژاد که در آن زمان دکتر امیر ناصر کاتوزیان استاد درس «حقوق تعهدات و سقوط تعهدات» آنان بود را ارسال نمودند که ضمن قدردانی از ایشان، شما را خواندن آن دعوت می کنیم.

«برای معرفی آزادگی، شهامت، شجاعت و حلم دکتر محمد شکیبی‌نژاد در دوره کارشناسی ارشد دانشگاه در درس حقوق تعهدات و سقوط تعهدات (جمعاً ۸ واحد) که استاد آن مرحوم فقید دکتر ناصر کاتوزیان بودند و بنده در آن زمان قاضی تحقیق و اجرای احکام متمرکز بودم، خاطره‌ای را نقل می کنم:

جناب دکتر شکیبی نژاد بدلیل آن‌که کارشناسی ارشد فلسفه نیز داشتند و کاندیدای دکتری فلسفه – بورس کامل دولتی پژوهشگاه و دانشگاه و پژوهشگاه Utrěcht Univêrsitè هلند – آلمان بودند و در کسوت بازپرس؛ با توجه به اتمام سطح چهار حوزه با حفظ سمت ریاست شعبه ۲۰۶ اسبق جزایی را نیز بر عهده داشتند. (ما با هم از مدرسه پاکزاد) و یک کوچه با هم رفقا در شیمران فاصله داشتند و به دکتر محمد شکیبی نژاد میگفتم: «سالار».

شاید علت آن بخاطر مدل و رفتار پهلوانی و کاریزماتیک بودن ایشان بمانند پدر و جد معزز و متشرع ایشان باشد. با چندین نفر از دوستان که تا چند سال قبل از قضات بودند با هم از دبیرستان تا مدرسه عالی علوم قضاء قم تا دانشگاه تهران و تا چندین سال قبل همکار و رفاقت داشتیم.

رسم کلاس درس دکتر کاتوزیان در آن زمان این بود که، دانشجو نمی بایست بعد از ورود ایشان داخل کلاس شود و اگر وارد می‌شدند، علاوه بر اشد مجازات و سوالات سنگین، محرومیت و حذف درس را برایش به همراه داشت.

دکتر شکیبی نژاد دوست عزیزم، یک دقیقه دیرتر رسیدند و چون ما قبل از تقسیم در کل کشور در یک ساختمان در شمیرانات که در یک اتاق در زیرزمین، موضوع ماده ۱۰۰ امام بود؛ کار می‌کردیم جا برای نشستن ما هم نبود و چه فشاری هم به عنوان حاکم شرع، هم به عنوان دادرس، بازپرس ویژه امور کلاهبرداری، سرقت و جرائم تجار بر دوش ایشان بود.

تا چشم دکتر کاتوزیان به دکتر شکیبی نژاد افتاد، با تندی و لحن آمرانه گفتند:

همینطوری شکات و مراجعان را علاف و سر کار میگذاری؟

چند سوال دمِ درِ کلاس از دکترشکیبی نژاد – که واقعاً هنوز ما بلد نبودیم – پرسیدند.

شگفتا که بی جهت نیست به جناب آقای دکتر محمدشکیبی نژاد حکم استاد تمامی یا Full ,Prof.Dr اعطاء ۴۰ یا ۴۲ سالگی سرپرستی واحد بین‌الملل پردیس دانشگاه را با حفظ سمت مدیر ۲ گروه خصوصی و بین الملل داده‌اند و جالب این هست دکتری تخصصی را در ۲۸ سالگی اخذ کردند و تا فارغ التحصیلی بورس کامل بودند.

ایشان با صراحت نه تنها پاسخ ۱۰ سوال را به اندازه خود دکتر کاتوزیان دادند، بلکه بصورت تطبیقی و فقهی با آوردن مثال و اسامی کتب و حتی صفحات و باب و دفترها ایرادت را گرفتند.

مرحوم کاتوزیان با لبخند گفت:

هر قانون مستثنی از یک یا چند تبصره دارد و من از امروز یک تبصره به قانونم اضافه می‌کنم که اگر از سوالاتم لااقل هفتاد درصد را بتوانید جواب دهید، مورد بخشش قرار می گیرید.

به دکتر شکیبی نژاد گفتند: بفرمایید استاد.

دکتر آمد و کنار من و رفیقمان سعید گایینی، سعید خاکی نشست و مرحوم کاتوزیان تنفس کوتاه دادند و بنده خدا مونده بود درس بدهد یا سوالات یا… جناب دکتر شکیبی نژاد بمن گفت:

بخدا احد و واحد پسر پدرم نیستم اگر از این گرفتاری که دکتر کاتوزیان تنقیح کردند، کاری نکنم که قانون و تبصره را ببوسه و کلا مقنن ناسخ بشه!

خانم طالبی که پشت سرما بود و تازه به عنوان مشاوره قضایی در امر دادگاه‌های مدنی خاص در مجتمع قضایی با ما همکار قضاء شده بود، به آقای دکتر شکیبی نژاد گفتند:

«شما که استاد بنده خدا را آچماز (در زبان آذری به معنی بازکردن مشت دست، مارس کردن توی بازی تخته نرد) کردید، شما ببخش و بگذارین ایشان تدریس «سقوط تعهدات بین‌الملل» بگویید. شما هم که استادی خودتان را اثبات کردید.»

دوست عزیز دکتر شکیبی نژاد پسر مجتهد صراف زاده از خاندان متشرع، با زبان آذری چند جمله به خانم طالبی چنین گفتند:

اگر قرار باشه اینجا زندان اوین باشه، قسم می‌خورم پنج انگشتم را با شمشیر سامورایی (هدیه استادی فدراسیون کاراته)، جلوی همه قطع ‌کنم. به همین کتاب قطور اخیر استاد دکتر کاتوزیان که با نام «سقوط تعهدات» چند ماه است نشر یلدا طبع کرده، چنان ایرادتی دارم که استاد نتوانند پاسخی بدهند ولو مرا از دانشگاه اخراج کنند….مهم برقرارکردن عدل و داد است…

و چند مثال از فارابی و هگل و میشل فوکو…زدند. من با آن همه سال رفاقت در خود پیچیدم و خوفم برداشت.
استاد ناصر کاتوزیان شروع به تدریس کردند و رو به دکتر شکیبی نژاد سوال از سقوط تعهدات پرسید: دکتر شکیبی نژاد با لحن آرام اما چشمان خون آلود و با لزرش از ناراحتی جواب و پشت بند آن پنج ایراد را گفتند و با آرامش جواب استاد خواستند و استاد با عصبانیت گفت:

مانده تا در جایگاه من برسی و دعا می‌کنم زودتر استاد بشی، اما جواب می‌دهم و باید حذف کنی و ازدانشگاه بروی!

دکتر شکیبی نژاد گفتند: والامر الیکم پاسخ دادند.

سوالات دکتر شکیبی نژاد پشت سر هم، کلاس درس سه ساعته تبدیل به شش ساعت مجادله شد. همه رفتند و من و سعید گایینی و محمد یزدی رفتیم دفتر تازه تاسیس پرفسور دکتر سید حسین صفایی و جریان را گفتیم و چون ایشان ریاست داشتند با لبخند رو به دکترشکیبی نژاد فرمودند:

«از دکتر شکیبی نژاد عزیزم و دوستان پذیرایی کنید…»

 و بعد رفتند و استاد کاتوزیان و محمدزاده وادقانی و دکتر مهدی کی‌نیا آمدند. مرحوم دکتر ناصر کاتوزیان عصبانی بود و اما بقیه که تشریح پنج ایراد با پاسخ های مثبت و تاییدات استادان را بر ایرادات مثبت دکتر محمد شکیبی نژاد داوری کردند و باعث این شد که مرحوم دکتر کاتوزیان مجبور به تصحیح کتاب و هدیه به دکتر محمدشکیبی نژاد با نمره ۲۰ قبل از امتحانات ترم و نسخ کلی قانون شوند.
و من الله توفیق-یا علی مدد»

منبع: قضاوت آنلاین

8+
امتیاز 1امتیاز 2امتیاز 3امتیاز 4امتیاز 5 (33 رأی, میانگین: 4٫97 از5)
Loading...

درباره‌ی مدیر سایت

Avatar
علاقمند به حقوق، فناوري اطلاعات و ارتباطات که تلاش کرد وب سایتی برای آموزش حقوق و مطالب خواندگی دیگر راه‌اندازی نماید.

۷ نظر

  1. Avatar
    علیزاده-بازپرس دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان لاهیجان

    بسمه تعالی
    مدیریت بزرگوار سایت قضاوت آنلاین
    با سلام و تبریک سال جدید ۱۳۹۸
    انشاء الله سال خوب و مفیدی برای شما و دیگران باشد.
    به خدا من واقعاً شگفت زده و الان متوجه شدم چرا آقای دکتر محمد شکیبی نژاد در عین این همه دوستدار قلبی از آقا وخانم های جوان تا حدا افتاده بدنبال ایشون هستند و چرا استاد هست اما در نقطه دیگه نیستند.
    باور کردم چرا که بهمون اندازه که طرفدار و دوستان زیادی دارند و هر روز بیشتر هم می شود دشمنان عحیب و غریب زیاد اینترنتی دارند البته ایشون دیگه حساب کاربری هیچگونه سایت ندارن.
    در باره آقای دکتر رحیمی ایشون تا جایی که یادم هست، بنده کارورز ۱۸ ماهه قضایی ایشون بودم و ایشون هم بواقع بقدری باسواد با اخلاق و تاحدودی سخت گیر بودند تا کاروز قضایی و چند نفر هم کارآموز وکالت بودند که به آنها هم توروکهای مختلف کارها یاد میدادند و میگفتند:
    «دفاع جانانه و حکم از بدو تا ختم هم قاطع…«
    اما ایشون پانزده سال هست که دکترای خود را در رشته حقوق انرژی از دانشگاه گوتنبرگ گرفته اند و الان دکترای جرمشناسی دارند و تعجب نداره اگه من هم بودم خوف برمی داشتم با استاد دکتر کاتوزیان آقای دکتر شکیبی نژاد چنین افتاده اما آماده جواب بدهند.
    چه فرمایش زیبایی هم مرحوم فقید پرفسور کاتوزیان درباره قانون و تدوین و تنقیح آن نموده اند…
    تشکر از همه برای تهیه ارسال تدوین و انتشار چنین مطالب زیبایی.
    سال خوب و با سلامت داشته باشید.

    5+
  2. Avatar

    جناب آقای علیزاده
    ضمن تبریک سال جدید در پیش‌رو و آرزوی سالی سرشار از خوبی ها برای شما
    از این که دیدگاه و خاطره ارزشمند خود را نسبت به اساتید بزرگ با خوانندگان سایت قضاوت آنلاین به اشتراک گذاشتید، بی نهایت سپاسگزاریم.

    3+
  3. Avatar
    جلالی افندی

    با نام با بسم الله
    مدیر و اعضای عزیز سایت قضاوت آنلاین
    با اهدای والاترین سلام و تبریکات سال جدید ۱۳۹۸
    در حال گشت و گذار و استفاده از مقالات اساتید بزرگواری مانند جناب استاد دکتر شکیبی نژاد، جعفری لنگرودی فخاری و… بودم. هرکدام به نوبه خود سهمی در شکل گرفتن بنده و همسرم داشتند.
    رسیدم به سایت بواقع با محتوا و بسیار جالب و غنی شما.
    اول- بیان کنم برای اصلاح کلمه Full:.Prof,Dr درست است و باید با دو L نوشته شود.
    دوم- من سه سال زیر نظر پرفسور دکتر شکیبی نژاد، استاد مجید ظفری، استاد کوهی و قاسمی در دوره دکتری و دو سال نیز در دوره‌ایی که بازپرس و همسرم دادیار ناظر بود خدمت کردیم.
    شنیده بودم یکی از انگشت شمارترین افرادی‌ که در جلوی مرحوم دکتر کاتوزیان تا حد اخراج پیش رفت، یکی از بهترین استادان قضاوت و حقوق‌دانان امروز است اما باور پذیریم تا زمان یکه واقعیت آشکار نشد و در معیت ایشان کار کردیم باور نداشتیم.
    واقعیت ایشان بیشترین ساعات خودشان را سهمی بعد از خانواده بکار و موضوعات علمی فلسفی و هنری می کنند.
    همیشه می‌فرمایند: «خداوند عالم انسان را به نحویی ساخت که اگر انسان بخواهد تا عرش ثریا نمی رسد اما زنانی که چشم سوم مغز روشن شد دیگر حق نداری که اسرا را هوایدا کنی…!»
    یکی از بارزترین مشخصات ایشان این است که، به کلیه دوستان می گویند: «اول تحقیق درباره هنر و منصب و کالت و قضاوت نمایید و بعد از آن خودتان به آتش نزنید. با دقت کتب و سوالات و پاسخ هار ا بخوانید و مقالات علمی پژوهشی اساتید را دوره کنید و برای تلطیف روحتان کتب ادبی داستان، اشعار و فلسفه هم بخوانید و بعد بهتر است قبل از قضاوت، اول وکالت کنید و بعد قضاوت» دقیقاً آنچه ما در ایران انجام نمی دهیم.
    ضمنا ایشان پرونده های عحیب به زبان خارجه که ارجاع می شد را بمن می داد مطالعه و نمونه نگاری و بعد بدهم ایشان مداقه و ملاحظه ایرادت را اصلاح و بعد با دقت کلمه به کلمه و بعد جمله به جمله ترجمه اولیه مبدل به ۳ مدل بشود و بعداً با توجه جمع اسناد تصمیمات لازم را می گرفتند.
    چه بسا بارها از امور کنسولی مترجم رسمی خواستند و آمدند و کلی مباحثه کردند و بعد تصمیم گرفتند..
    در عین حال که بسیار مرد بزرگ و دانشمندی هستند اما افاده و در عین حال همانطوری‌که جناب دکتر حیمی گفتند: «نگاه و دیدگاه کریزماتیک دارند.»
    از شما دوستانم بابت زحمات زیادتان متشکرم.
    ماندگار باشید.

    5+
  4. Avatar

    جناب آقای افندی
    با سلام و احترام
    از حسن نظر شما نسبت به سایت و اعضای آن بسیار سپاسگزاریم.
    تمامی همکاران هیأت تحریریه قضاوت آنلاین، سال جدید در پیش‌رو را، به شما و همسرتان تبریک عرض نموده و سالی سرشار از خوشی را آرزومندند.
    خوشا به سعادت شما که مدت نسبتاً زیادی را نزد بهترین اساتید حقوق کشور خدمت نمودید که با ارزش ترین تجربیات را ذخیره دارید.
    ضمن تشکر از دقت نظر شما، اصلاح مربوطه انجام شد.
    از این که خاطرات ارزشمند و گزینه ای از بهترین سخنان مردان بزرگ حقوق ایران را با خوانندگان قضاوت آنلاین به اشتراک گذاشتید، بسیار سپاسگزاریم.
    پیروز و سربلند باشید.

    4+
  5. Avatar
    دکترخاکی.استادیاردانشگاه ووکیل پایه یک دادگستری

    مدیر محترم سایت قضاوت آنلاین
    سلام و علیکم
    احتراما
    اینجانب یکی از دوستان قدیمی جناب پرفسور دکتر شکیبی نژاد هستم.
    در همان زمان و قبل و بعد نیز با ایشان از تهران تا جنوب شرقی کشور و شرق تا غرب و شمالغرب کشور همراه ایشان بودم و یاری و توان مجاهدت ایشان در بنده وجود نداشت و برای همین ناچار آنقدر درخواست نمودم تا مرا زودتر از مدت بازنشسته کردند و وکیل دادگستری شدم اما تمام این ۲۲ سال صبر و قدرت و افتادگی و علم فراوان ایشان بوده که باعث حتی تدس روساشده اما احترام ایشان رو تا بالاترین مقامات خدا رو شکر گذاشته اند.
    بعد از معرفی سایت توسط ایشان، خواستم بگویم که این حقیقت ثبت است بر جریده تاریخ حقوق و علوم که حتی ایشان «به عنوان چهره ماندگار ۵ بار دعوت شدند اما از این موضوع مهم چهرهای ماندگار» گفتند: به اندازه کافی به فرمایش حضرت علی (ع) صدها برابر دوستان هزاران برابر دشمن بی دلیل دارم که برایم کافی است که چه برسه که بروم و لوح افتخار و عکس و واعود بالله…هرگز
    هنوز ناله های زیبای قلم ایشان و لزرش ایشان در زمان نماز همراه با شک ریختن ایشان تنم رو میلزانه که در زمان استراحت نماز و نهار..در پاوه و اورامانات که از کیف خود درمی آورند و مانند زمان طلبگی و دانشجویی قلم میزنند و اول نام نام مولا علی علیه اسلام (ع) بود…
    خواستم این را مطرح کنم که آقای علیرضا مرادی بسیار کار عجیب و شوخی خطرناکی با جناب پرفسور نمودند در باره مقالات چهار پاره بی سیم که از ایشان خواستند مچ گیری کنند… مگه ندیدند که ایشان چقدر والا و بالاتر از ایشان هستند و یا ندیده اند که چقدر این مرد مهربان و بخشنده هستند… می دانیدکه در یک چشم بهم زدن چنان جواب عجیبی میدانند که توان جواب برای هیچ شخصی باقی نمیگذارند..!؟؟
    گفتم لطفا ملاحظه بزرگی و متانت ایشان را نمایید.
    مهر و محبت و آموختن را بیشتر بخواهید.
    و من الله توفیق

    5+
  6. Avatar

    جناب آقای دکتر خاکی
    با سلام و سپاس از دیدگاه شما

    3+
  7. Avatar

    جناب آقای دکتر خاکی
    با درود و سپاس از نقد شما
    بخش دیدگاه هر پست محل بیان اندیشه ها و مباحثه حقوقی خوانندگان است و درخواست صورت گرفته از استاد در این بخش بدان حد بدیهی بود که اگر همان مطلب در کلاس درس بیان می شد، مشابه این درخواست در قالب پرسش از سوی یکی از شاگردان نیز مطرح می شد. لذا برداشت شما مبنی بر وجود قصد « شوخی خطرناکی و … مچ گیری کنند ..» که «کار عجیب » نیز توصیف شد! به هیچ عنوان صحیح نیست.
    بهتر است دو مقوله «تکریم استاد» و «مباحثه حقوقی» را از هم تفکیک و بدون در اختیار داشتن دلایل قطعی و مسلم، مبادرت به تفسیر و تعبیر غرض نویسنده ننماییم تا خدای ناکرده نه موجبات سوء تفاهم دیگران شویم و نه مصداق بخشی از آیه ۱۲ سوره حجرات قران کریم که می فرماید «إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ».
    با تشکر

    0

دیدگاهتان را بنویسید

You have to agree to the comment policy.