خانه » نظریات » دیدگاه‌های قضات » نشست‌های قضایی جرائم و مجازات‌ها » قانون حاکم بر تکرار جرم در جرایم مواد مخدر
نشست قضايی قضات دادگستری
نشست قضایی قضات دادگستری

قانون حاکم بر تکرار جرم در جرایم مواد مخدر

تکرار جرم در موارد سکوت قانون مبارزه با مواد مخدر تابع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی است

کد نشست ۱۳۹۸-۶۵۰۶

صورتجلسه نشست قضایی مورخ ۱۳۹۷/۰۷/۰۸ قضات شهر کرمان در استان کرمان

موضوع: بررسی مقررات تکرار جرم در جرایم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر

پرسش:

آیا مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در جرائم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر جاری می شود؟

به عنوان مثال فردی که در حین تحمل محکومیت ده سال حبس بابت جرم آدم ربایی در زندان بوده و بعد از مرخصی از زندان و غیبت از زندان مجدداً در تاریخ ۹۶/۹/۳۰ مرتکب جرم نگهداری ۳۵ گرم هروئین می شود، آیا مقررات تکرار جرم موضوع ماده ی ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در اعمال ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نسبت به وی ملاحظه خواهد شد ؟

نظریه اکثریت

مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در جرائم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر اعمال خواهد شد بدین شرح که، قانون مبارزه با مواد مخدر قانون خاص می باشد و دارای مقررات و قواعد منحصر به خودش می باشد و در موارد مشابه که هم شرایط اعمال مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی می باشد و هم شرایط اعمال مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر، در بحث تکرار جرم موضوع بندهای ماده ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر، باید به قانون خاص عمل نمود و از رجوع به عمومات باید خودداری کرد چرا که در موارد مشابه رجوع به عمومات با وجود قانون خاص جائز نمی باشد،

اما در موارد غیر مشابه که شرایط مقررات تکرار جرم موضوع مواد ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر فراهم نیست ولی شرایط ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم می باشد باید به عمومات رجوع کرد چرا که قانون خاص در این مورد ساکت می باشد و بیانی ندارد.

بنابراین با توجه به مطالب مذکور باید گفت که گاهی از اوقات جرم ارتکابی (از جرائم مواد مخدر) از نوع حدی می باشد که مشمول مجازات اعدام می باشد (مثل قاچاق مسلحانه مواد مخدر) که در این خصوص مورد سوال، سالبه به انتفاء موضوع می باشد چرا که تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مشمول جرائم تعزیری است و شامل جرائم حدی نمی باشد. ولی گاهی از اوقات جرم ارتکابی (از جرائم مواد مخدر) از نوع حدی نمی باشد که در این صورت با توجه به اینکه ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص چگونگی و شرایط تکرار جرم ساکت می باشد و هیچ بیانی هم ندارد، بنابراین باید به عمومات مراجعه کرد و در موردی که شرایط اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم می باشد و ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نیز هیچگونه بیانی در خصوص تکرار جرم ندارد، ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی جاری میگردد. چرا که،

وقتی قانونگذار در مقام بیان بوده و با ملاحظه اینکه قانون مذکور ( قانون مبارزه با مواد مخدر) قانون خاصی می باشد و در بعضی از مواد (مثل ماده ۶ و ۹) مقرراتی را در خصوص تکرار جرم بیان نموده اما در ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر، هیچگونه بیانی در خصوص چگونگی اعمال تکرار جرم بیان ننموده است بلکه فقط درمورد تبدیل مجازات اعدام به حبس تعزیری و جزای نقدی درجه ۱ و تبدیل مجازات حبس ابد به حبس تعزیری و جزای نقدی درجه ۲ با ملاحظه ی شرایطی که در بندهای الف و ب و پ و ت ماده مذکور ذکر نموده اشاره داشته است و هیچگونه صحبت و بیانی در خصوص تکرار جرم ندارد لذا در صورتی که شرایط اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم می باشد ماده مذکور در هنگام اعمال ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر، جاری می گردد.

همانطوری که ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی در هنگام تعدد جرائم مواد مخدر طبق رای وحدت رویه ۷۳۸ مورخه ۳۰-۱۰-۱۳۹۳ هیئت عمومی دیوان عالی کشور جاری می باشد چرا که قانونگذار در قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص تعدد جرم هیچگونه بیانی نسبت به موضوع مذکور ندارد و ساکت می باشد لذا باید به عمومات مراجعه کرد و ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی در هنگام تعدد جرم در جرائم مواد مخدر جاری می باشد،

لذا به همین منوال در بحث جریان ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در هنگام اعمال ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نیز باید سخن بگوئیم و هیچگونه فرقی میان دو موضوع مذکور نمی باشد،

لذا مقام قضایی می تواند با ملاحظه ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی از تعیین حبس بالای ۳۰ سال و بالای ۲۵ سال تجاوز کند .

بنابراین، در فرض سوال با توجه به اینکه مجازات حمل و نگهداری ۴۵ گرم هروئین مشمول بند ۶ ماده ۸ قانون مبارزه با مواد مخدر می باشد و با رعایت تبصره ۱ بند ۶ ماده ۸ [قانون مبارزه با مواد مخدر]، مجازات قانونی وی حبس ابد می باشد و با ملاحظه ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر حبس ابد تبدیل به حبس تعزیری درجه ۲ می شود ( بیش از ۱۵ تا ۲۵ سال) و با توجه به اینکه شرایط اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی فراهم می باشد طبق ماده مذکور تا یک و نیم برابر ۲۵ سال نیزبه مجازات ۲۵ سال اضافه خواهد شد چرا که طبق ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مرتکب به حداکثر مجازات تا یک و نیم برابر آن محکوم می شود.

نظریه ابرازی

مقررات تکرار جرم موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در جرائم مشمول ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر اعمال نخواهد شد چرا که قانون مبارزه با مواد مخدر قانون خاصی می باشد که مقررات ویژه و خاصی را در مورد نحوه ی اعمال تکرار جرم بیان نموده است و ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی مربوط به تکرار جرم در سایر جرائم غیر از مواد مخدر می باشد چرا که عام موخر هیچ گاه ناسخ خاص مقدم نمی باشد و قانون مبارزه با مواد مخدر(خاص ) مقدم التصویب از حیث زمانی بر ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی (عام) می باشد و با توجه به مفهوم مخالف مفاد رای وحدت رویه ۷۳۸ مورخه ۳۰-۱۰-۱۳۹۳ هیئت عمومی دیوان عالی کشور چون در قانون مبارزه با مواد مخدر در مورد تکرار جرم بیانی وجود ندارد، باید به عمومات مراجعه کرد ولی در مورد تکرار جرم بیان وجود دارد و لذا نمیتوان به عمومات مراجعه کرد و باید به خود قانون خاص مراجعه کرد و نظریات متعدد مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه نیز موید این امر می باشد که قانون مبارزه با مواد مخدر قانون خاصی میباشد که در خصوص تکرار جرم مقررات خاصی را بیان کرده ولی در مورد تعدد جرم مطلبی بیان ننموده است لذا در این هنگام باید به عمومات مراجعه کرد.

و زمانی که تاریخ وقوع جرم قبل از لازم الاجرا شدن ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر یعنی ۲۳-۸-۹۶ می باشد عدم اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی واضح تر می باشد چرا که طبق قاعده قبح عقاب بلابیان و آیه شریفه « ما کنا معذبین حتی نبعث رسولا » شکی در عدم اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی وجود ندارد چرا که در زمان وقوع جرم و قبل از تصویب ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر، در مورد سوال ، مجازات مثلا اعدام یا حبس ابد بوده است و اگر جرم ارتکابی مشمول مجازات اعدام بوده باشد که جرم از نوع حدی محسوب می شده و بحث اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی سالبه به انتفاء موضوع بوده است

و اگر جرم ارتکابی مشمول مجازات حبس ابد بوده باشد که دیگر جایی برای اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در حبس ابد وجود نداشته است و حالا که طبق ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر ( بعد از ۲۳-۸-۹۶ ) اعدام و حبس ابد تبدیل به حبس تعزیری و جزای نقدی درجه ۱ و ۲ شده چگونه بواسطه ی قانون موخر از زمان وقوع جرم که مساعد به حال ایشان نیز نباشد مجازات مشدد گردد؟؟ زیرا طبق بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی فقط در صورتی قانون موخر اجرا می شود که مساعد به حال ایشان باشد و در این فرض چگونه ما علاوه بر تبدیل حبس ابد به حبس تعزیری درجه یک و نیم برابر حداکثر حبس تعزیری درجه ۲ تا یک و نیم برابر آن را اعمال نمائیم؟؟

آنچه که مساعد به حال محکوم می باشد تبدیل اعدام و یا حبس ابد به حبس تعزیری درجه ۱ و ۲ می باشد ولی اعمال ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی و تجاوز از حداکثر حبس درجه ۱ و ۲ مساعد به حال ایشان نمی باشد.

هم چنین طبق اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری و اصل تفسیر به نفع متهم با توجه به اینکه ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص تکرارجرم ساکت می باشد و در این خصوص ابهام و شک وجود دارد باید گفت که با رعایت اصول مذکور قائل به عدم جریان ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی در هنگام تبدیل مجازات اعدام و یا حبس ابد طبق ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر میشویم. لذا در فرض سوال بالا فقط مجازات مربوط به نگهداری ۴۵ گرم هروئین (حبس بیش از ۱۵ تا ۲۵ سال و جزای نقدی درجه۲) تعیین می شود و ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی اعمال نمی شود.

نظریه هیأت عالی

در مواردی که در ماده ۴۵ الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر حکم خاصی در خصوص تکرار جرم وجود دارد، از جمله جرایم موضوع مواد ۶ و ۹ قانون مبارزه با مواد مخدر، تکلیف ، عمل به حکم مذکور می باشد؛ نتیجتاً در عناوین خاص که موضوع تکرار مفقود است، رجوع به عمومات قواعد تکرار موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی جایز و موجه خواهد بود.

منبع: قضاوت آنلاین به نقل از سامانه نشست های قضایی پژوهشگاه قوه قضاییه

0
با امتیازدهی به مطلب ما را در بهبود محتوای سایت یاری رسانید.
امتیاز 1امتیاز 2امتیاز 3امتیاز 4امتیاز 5
Loading...

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخگویی به اعتبار سنج انسان از ربات (الزامی)

شما می توانید بدون درج هیچ نظری، مشترک دیدگاه‌ها شوید.